Document Actions
Hướng Dẫn Giáo Luật - Dành Cho Giáo Dân
Lời Tựa
Kính dâng Giáo hội Việt Nam,
Thân mến gửi đến các tín hữu Công giáo,
Ghi nhận công ơn và ân tình của song thân,
các anh chị em, cháu chắt,
với thời gian và không gian
của Giáo xứ St. John's,
bùi đức tiến 2006
GIỚI THIỆU
Ðiều Luật bốn của Công đồng Toledo IV (633) chỉ trích các giáo sĩ không thông thạo Luật Giáo hội và đồng thời cũng nhấn mạnh cả đến sự hờ hững của giáo dân trong việc tìm hiểu Luật pháp của Giáo hội.
Ðại Diện Thánh Bộ các Chủng viện và các Ðại học trong một chỉ thị gởi hàng Giáo Phẩm Hoa Kỳ ngày 28-5-1928 cũng đề cập đến điểm này, và mặc dù không trực tiếp bày tỏ sự lo lắng về việc các tín hữu có quá ít kiến thức về Giáo luật, nhưng chỉ thị nhắc lại điều chỉ trích của Công đồng Toledo năm 633, vì vấn đề này vẫn còn tồn tại trong thời đại chúng ta đang sống.
Ðối với các tín hữu Việt nam, phải nói rằng kiến thức của chúng ta về Giáo Luật chỉ là những thói quen sinh hoạt trong đời sống tôn giáo. Ðôi khi, những điều chúng ta nghĩ là Luật thì không phải là Luật, và những điều chúng ta nghĩ không phải là Luật, thì đó lại chính là Luật pháp của Giáo hội.
Suốt hai thế kỷ vừa qua, trong lãnh vực Giáo Luật, Giáo hội đã thực hiện hai kỳ công lịch sử. Cả hai biến cố này đều bắt nguồn từ các Công đồng Chung: Công đồng Vaticanô I (1869-1870) và Công đồng Vaticanô II (1959-1965).
Trong Tự Sắc (Motu Proprio) ban hành ngày 19-3-1904 "Arduum sane munus", Ðức Giáo Hoàng Piô X đã công bố ý định soạn thảo một Bộ Giáo luật cho toàn thể Giáo hội. Một Bộ Luật "có thứ tự lớp lang rõ ràng, qui tụ toàn thể Luật lệ của Giáo hội. Bãi bỏ đi tất cả các điều luật không còn thích hợp nữa và cập nhật hóa các điều luật hiện đại, đáp ứng cho nhu cầu của thời đại mới". Ðức Giáo Hoàng còn thêm rằng: "Luật lệ trong Giáo hội càng ngày càng phải được diễn tả minh bạch hơn, và nhiều điều luật gần như không có người biết đến, không phải chỉ những tín hữu, mà ngay cả các học giả cũng vậy.".
Song song với lời kêu gọi này, Ðức Giáo Hoàng chỉ định Ðức Hồng Y Pietro Gasparri thành lập một Ủy Ban soạn thảo Bộ Giáo Luật. Mười ba năm sau, vào ngày lễ Ðức Chúa Thánh Thần Hiện Xuống 27-5-1917, Ðức Giáo Hoàng Benedictô XV (1914-1922) qua Hiến chế "Providentissime Mater Ecclesia", đã ban hành một Bộ Giáo luật cho toàn thể Giáo hội. Bộ Giáo Luật được gọi là Bộ Giáo luật 1917, gồm 2414 điều. Bộ Luật được áp dụng trong Giáo hội từ 19-5-1918 đến năm 1983.
Mặc dù Ðức Giáo Hoàng Gioan XXIII (1958 -1963) loan báo ý định triệu tập Công đồng Vaticanô II với khuyến cáo tu chỉnh Bộ Giáo Luật từ ngày 25-1-1959, nhưng cho mãi đến ngày 28-3-1963, một Ủy Ban Ðặc Trách soạn thảo Bộ Giáo Luật mới được thành lập (do Ðức Hồng Y Pietro Ciriaci điều hành). Mười năm sau, ngày 25-1-1983, qua Tông Hiến "Sacra Disciplinae Leges", Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolo II mới ban hành Bộ Giáo Luật mới, gồm 1752 điều, gọi là Bộ Giáo Luật 1983 hay Bộ Giáo Luật hiện hành.
Bản văn chính thức của Bộ Giáo Luật 1983 bằng ngôn ngữ Latin, đã được đăng trong Công Báo Tòa Thánh (Acta Apostilicae Sedis) năm 1983. (Ðiều 8)
Theo tinh thần mục vụ của Công đồng Vaticanô II: "Giáo hội muốn diễn tả sứ điệp của Chúa Kitô bằng ngôn ngữ của nhiều dân tộc, và luôn ân cần lo liệu sao cho các bản dịch ra các thứ tiếng khác nhau được chính xác và đúng đắn." (*). Vì vậy, Bộ Giáo Luật 1983 đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau. Một bản dịch Việt ngữ đã được phát hành năm 1987 (**)
(*) Vaticanô II, Hiến chế Mục Vụ "Gaudium et Spes", 44.
(**) Bộ Giáo Luật, Nguyệt San Trái Tim Ðức Mẹ xuất bản, Hoa kỳ, 1987. Do các Ðức ông Nguyễn văn Phương, Linh mục Vũ văn Thiện,Linh mục Phan tấn Thành, Linh mục Mai đức Vinh dịch thuật.
Tuy nhiên, với những khó khăn và tế nhị của ngôn ngữ trong công tác dịch thuật, nhất là từ ngôn ngữ Latin, ngay cả các dịch giả lỗi lạc cũng có khi lúng túng (*).
(*) ibid. Lời nói đầu. XV-XX. The Code of Canon Law, A Text and Commentary, The Canon Society of
Với tinh thần và ý hướng nêu trên, chúng tôi hy vọng tập sách sẽ có dịp góp mặt cùng các sách vở khác, trên bàn của các Linh mục đang trách nhiệm lo lắng về mục vụ các linh hồn, các giáo dân và bất cứ những ai lưu tâm đến vấn đề luật pháp của Giáo hội, trong đời sống đức tin.
Tập sách này là quyển thứ ba trong một Bộ ba quyển về luật Giáo hội (cùng một tác giả):
Tập I: “Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng” (Thủ Bản Giáo luật dành cho các Thừa tác viên Mục vụ). Xuất bản năm 1991.
Tập II: “Thủ Bản Giáo Luật” (Thủ Bản Giáo luật dành cho các Dòng Tu, các Tu Ðoàn, Tu Hội.”. Xuất bản năm 1999.
Tập III: “Hướng dẫn Giáo luật dành cho Giáo dân” (Thủ Bản Giáo luật dành cho giáo dân. Xuất bản năm 2005.
Tác giả đã trích ra từ Bộ Giáo luật hiện hành tất cả những điều luật liên hệ, sau đó thêm vào những dẫn giải để mọi người có thể hiểu được cách rõ ràng hơn.
Mặc dù coi như đã được phân chia ra khá rõ ràng, nhưng có những điều luật liên hệ đến tất cả các tín hữu, không phân biệt hàng Giáo Phẩm, Giáo sĩ, Tu sĩ hay giáo dân, nên có những phần, đọc giả có thể tìm thấy lập lại trong cả ba hay hai tập.
Việc đọc giả có được cả bộ ba quyển để nghiên cứu, tìm hiểu và áp dụng là ước vọng của tác giả khi dày công soạn thảo những tập sách này.
Xin Chúa qua Giáo hội chúc lành và trả công bội hậu cho chúng ta.
Linh mục Giuse Bùi Ðức Tiến.
Thẩm Phán.
