Document Actions
Hướng Dẫn Giáo Luật - Dành Cho Giáo Dân
20. GIÁM MỤC CHÍNH TÒA
"Các Giám Mục được gọi là Giám Mục giáo phận, những vị đã được giao phó cho việc săn sóc một giáo phận nào đó; các vị khác được gọi là Giám Mục hiệu tòa.". (Ðiều 376)
Từ ngữ quen dùng để ám chỉ Giám Mục giáo phận (Episcopus Dioecesanus) là Giám Mục chính tòa. Mỗi Giám Mục đều được ủy thác một Giáo phận, Giám Mục nào hiện diện và trực tiếp điều hành, chăm sóc Giáo phận được ủy thác thì gọi là Giám Mục chính tòa; Giám Mục nào được ủy thác một Giáo phận, nhưng Giáo phận đó không còn hiện hữu trong thực tế vì một hay nhiều lý do nào đó, và vì như vậy, Giám Mục ấy không hiện diện và điều hành Giáo phận được ủy thác mà chỉ mang danh hiệu của Giáo phận ấy thôi thì được gọi là Giám Mục hiệu tòa.
"Trong phạm vi giáo phận đã được giao phó, Giám Mục giáo phận có mọi quyền hành thông thường, riêng biệt và trực tiếp cần có để thi hành nhiệm vụ mục vụ của ngài, ngoại trừ những nhiệm vụ mà pháp luật hoặc sắc luật của Đức Thánh Cha đã dành lại cho quyền bính tối cao hoặc một quyền bính nào khác trong Giáo hội.
Tất cả những ai đứng đầu các cộng đoàn giáo hữu khác như đã nói ở điều 368, đều được luật đồng hóa với Giám Mục giáo phận, trừ những gì đã rõ cách khác theo bản tính sự việc hoặc theo qui tắc luật định.". (Ðiều 381)
A.- Nhiệm vụ Cai Quản của Giám Mục giáo phận:
"Giám Mục giáo phận cai quản Giáo hội địa phương đã ủy thác cho ngài với quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp chiếu theo qui tắc luật định.
Giám Mục đích thân hành sử quyền lập pháp; quyền hành pháp được hành sử do chính ngài hoặc nhờ các Tổng Đại Diện hoặc các Đại Diện Giám Mục theo qui tắc luật định; quyền tư pháp được hành sử do chính ngài hoặc nhờ Đại Diện tư pháp và các thẩm phán, theo qui tắc luật định.". (Ðiều 391)
"Xét vì ngài có nghĩa vụ bảo vệ sự duy nhất của Giáo hội phổ quát, Giám Mục phải cổ võ kỷ luật chung của toàn thể Giáo hội, và vì thế ngài phải thôi thúc việc tuân hành tất cả mọi luật lệ của Giáo hội.
Ngài phải đề phòng đừng để du nhập những lạm dụng kỷ luật trong Giáo hội, nhất là về tác vụ Lời Chúa, việc cử hành các Bí tích và các Á Bí tích, việc tôn kính Thiên Chúa, các Thánh và việc quản lý tài sản.". (Ðiều 392)
"Giám Mục giáo phận là đại diện cho giáo phận trong hết mọi công việc pháp lý của giáo phận.". (Ðiều 393)
"Giám Mục hãy cổ võ mọi hình thức tông đồ khác nhau trong giáo phận, và hãy lo sao để trong toàn thể giáo phận hoặc ở những đơn vị riêng biệt trong giáo phận, tất cả mọi hoạt động tông đồ được phối hợp với nhau dưới sự điều khiển của mình, tuy vẫn giữ tính cách riêng biệt của mỗi hoạt động.
Phải thúc dục mọi giáo hữu chu toàn bổn phận làm việc tông đồ tùy theo điều kiện và khả năng của mỗi người, và phải khuyến khích họ tham gia, cũng như nâng đỡ mọi hoạt động tông đồ khác nhau, tùy theo nhu cầu của mỗi nơi và mỗi thời.". (Ðiều 394)
"Trong khi thi hành chức vụ Chủ chăn, Giám Mục giáo phận hãy tỏ ra ân cần đối với hết mọi tín hữu đã được giao phó, không phân biệt tuổi tác, điều kiện hoặc quốc tịch những người cư ngụ trong lãnh thổ cũng như những người ở đó tạm thời; ngài cũng hãy bày tỏ nhiệt huyết tông đồ cho cả những ai, vì điều kiện sinh sống, không thể được hưởng cách đầy đủ sự săn sóc mục vụ thông thường, cũng như những ai đã bỏ bê việc giữ đạo.
Trong giáo phận có những tín hữu thuộc lễ điển khác, thì ngài hãy dự liệu cho mọi nhu cầu thiêng liêng của họ hoặc nhờ các linh mục hoặc các Cha Sở thuộc chính lễ điển đó, hoặc nhờ một vị Đại diện Giám Mục.
Đối với anh em không hiệp thông đầy đủ với Giáo hội Công giáo, ngài hãy cư xử với tình nhân đạo và bác ái và cổ võ phong trào đại kết theo đường hướng của Giáo hội. Ngài hãy coi những người chưa chịu phép Rửa tội như cũng được Chúa giao phó cho mình, ngõ hầu tình thương của Đức Kitô cũng chiếu sáng cho họ, xét vì Giám Mục phải là chứng nhân của Đức Kitô trước mặt mọi người.". (Ðiều 383)
"Giám Mục giáo phận phải lo lắng đặc biệt cho các linh mục, hãy để ý lắng nghe họ như là những phụ tá và cố vấn; hãy bênh vực các quyền lợi của họ; lo cho họ chu toàn đứng mức những nghĩa vụ riêng cho bậc của họ, và giúp cho họ đủ phương tiện và định chế cần có để thăng tiến đời sống thiêng liêng và trí tuệ; cũng phải trù liệu cho họ được trợ cấp xứng đáng và có bảo hiểm xã hội theo như luật định.". (Ðiều 384)
"Giám Mục giáo phận phải tận lực cổ động những ơn gọi vào các tác vụ khác nhau và vào đời tận hiến; đặc biệt lưu ý đến các ơn gọi làm linh mục và thừa sai.". (Ðiều 385)
B.- Nhiệm vụ Giảng dạy của Giám mục giáo phận:
"Giám Mục giáo phận phải trình bày và giải thích cho các tín hữu những chân lý đức tin mà họ phải tin theo và áp dụng trong đời sống, vì vậy chính ngài phải năng đích thân rao giảng; ngài cũng phải canh chừng để các qui định trong Giáo luật liên quan tới tác vụ Lời Chúa được tuân hành chu đáo, nhất là về các bài giảng trong Thánh lễ và việc huấn giáo, làm sao để toàn bộ đạo lý Kitô giáo được truyền thụ cho tất cả mọi người. Hãy cương quyết dùng mọi phương thế hữu hiệu hơn cả để bảo vệ sự toàn vẹn và duy nhất của Đức tin; đồng thời nhìn nhận sự tự do chính đáng trong việc tìm hiểu chân lý cách sâu rộng hơn.". (Ðiều 386)
