Hướng Dẫn Giáo Luật - Dành Cho Giáo Dân
129, 130. Ai phải giữ luật
1. NHỮNG AI PHẢI GIỮ LUẬT
“Các luật thuần túy Giáo hội bó buộc mọi người đã được Rửa tội trong Giáo hội Công giáo, hay đã được tiếp nhận vào Giáo hội Công giáo; biết sử dụng trí khôn vừa đủ; đã được bảy tuổi trọn, nếu luật không dự liệu minh thị cách khác.” (Ðiều 11)
Nếu có nghi ngờ về việc không biết đã Rửa tội hay chưa, luật không bó buộc nơi tòa ngoài. Nếu nghi ngờ về việc Rửa tội của mình có thành sự hay không, nên được Rửa tội lại với điều kiện. (sub conditione).
Công đồng Vaticanô II cho rằng những người Rửa tội trong các Giáo hội hay Giáo đoàn không hiệp thông hoàn toàn với Giáo hội Công giáo không buộc phải giữ luật Giáo hội.
Những người dù đã trưởng thành, nhưng thiếu khả năng sử dụng trí khôn cách thường trực (không phải do say rượu hay sử dụng ma túy), cũng được miễn chuẩn khỏi việc giữ luật Giáo hội. (xem đ.99)
Đã được bảy tuổi trọn tính theo cách tính như sau: Tính từ ngày sinh ra cho đến hết ngày cùng ngày với ngày sinh đó bảy năm sau (không theo thói quen của người Việt nam tính thêm một tuổi vào tết Nguyên đán mỗi năm). Tuy nhiên, có những trường hợp ngoại lệ: một trẻ em biết xử dụng trí khôn sớm hơn hay chậm hơn, điều này tùy theo phán đoán khôn ngoan của các Cha Sở để cho các em có thể Xưng tội lần đầu và rước Mình Thánh Chúa sớm hay muộn hơn. (xem đ.913)
“Các luật phổ quát bó buộc mọi nơi đối với hết mọi người mà luật chi phối. Các luật phổ quát nào không có hiệu lực trong một lãnh thổ nhất định thì không bó buộc những người hiện đang ở trong nơi ấy.
Các luật được ban bố cho một lãnh thổ riêng biệt thì bó buộc những người mà luật nhằm đến, nếu họ có cư sở hoặc bán cư sở và hiện đang cư trú tại đó, miễn là tuân giữ qui định nơi điều 13 sau đây.” (Ðiều 12)
“Các luật địa phương không được suy đoán là tòng nhân nhưng tòng thổ, ngoại trừ khi đã rõ cách khác.” (Ðiều 13, §1)
A. Những luật địa phương thuộc lãnh thổ của mình khi họ đã ra khỏi nơi ấy, trừ khi sự vi phạm những luật ấy gây thiệt hại trong lãnh thổ mình, hoặc vì luật có tính cách tòng nhân.
B. Những luật của lãnh thổ nơi họ đang ghé qua, ngoại trừ những luật nhằm bảo vệ trật tự công cộng, xác định các thể thức của các hành vi hay liên can đến các bất động sản nằm trong lãnh thổ họ đang ghé qua. Các người được coi là vô gia cư buộc phải giữ những luật phổ quát và luật địa phương hiện hành tại nơi mà họ ghé qua”. (Ðiều 13)
2. LUẬT TÒNG NHÂN, TÒNG THỔ