Document Actions
Hướng Dẫn Giáo Luật - Dành Cho Giáo Dân
169-171. Các hành vi pháp lý
1. CÁC HÀNH VI PHÁP LÝ
“Những hành vi pháp lý là những hành vi thực hiện do một chủ thể với ý định tạo nên hiệu quả pháp lý; nói một cách khác, là những hành vi mà chủ thể hành động biết và muốn có hiệu quả pháp lý.
Một hành vi pháp lý được hữu hiệu, cần phải được thực hiện do một người có năng cách (capacitas), và hội đủ những gì cấu thành bản chất của hành vi ấy, cũng như các thể thức và điều kiện mà luật đặt ra cho sự hữu hiệu của hành vi. Một hành vi pháp lý được thực hiện hợp lệ xét theo các yếu tố bên ngoài thì được suy đoán là hữu hiệu.”. (Ðiều 124)
2. HIỆU LỰC CỦA HÀNH VI PHÁP LÝ
“Một hành vi pháp lý bị coi như vô giá trị nếu được thực hiện do sự thúc đẩy của vũ lực từ bên ngoài chủ thể mà người ấy không thể cưỡng lại được.
Một hành vi được thực hiện do sự sợ hãi trầm trọng gây ra cách bất công, hoặc do sự lường gạt thì vẫn có hiệu lực, nếu luật không dự liệu cách khác. Tuy nhiên, hành vi ấy có thể xin bãi tiêu do án văn của thẩm phán, hoặc theo sự thỉnh cầu của đương sự bị thiệt hại, hoặc do những ai thừa kế người ấy theo luật, hoặc chiếu theo chức vụ.”. (Ðiều 125)
Một hành vi sẽ vô giá trị nếu thực hiện do sự vô tri hay lầm lẫn có liên hệ tới bản thể của hành vi hoặc ảnh hưởng tới điều kiện tất yếu (sine qua non); ngoại trừ các trường hợp ấy, hành vi vẫn có giá trị, nếu luật không dự liệu cách khác. Tuy nhiên, một hành vi phát khởi do sự vô tri hay lầm lẫn có thể sinh ra tố quyền bãi tiêu theo qui tắc luật định. (Ðiều 126)
“Ai đã gây cho người khác một thiệt hại nào đó một cách bất hợp pháp do một hành vi pháp lý, hay kể cả do bất cứ hành vi nào khác đã làm vì gian trá hay lỗi lầm, thì buộc phải bồi thường sự thiệt hại đã gây ra.”. (Ðiều 128).
3. YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG HIỆU LỰC HÀNH VI PHÁP LÝ
“Khi luật ấn định rằng để thực hiện một vài hành vi, Bề trên cần có sự thỏa thuận hay tham khảo ý kiến của một tập đoàn hay của một nhóm người, thì tập đoàn hay nhóm người cần phải được triệu tập theo qui tắc luật định (Ðiều 166)*, trừ khi luật địa phương hay luật riêng định cách khác về vấn đề tham khảo. Để hành vi có giá trị cần phải đạt được sự thỏa thuận của đa số tuyệt đối của những người có mặt, hoặc phải tham khảo với tất cả mọi người.
Khi luật định rằng, để thực hiện một vài hành vi, Bề trên cần có sự thỏa thuận hay tham khảo ý kiến của vài người xét như từng cá thể:
- Nếu luật đòi hỏi sự thỏa thuận, thì hành vi sẽ vô hiệu khi nào Bề trên thực hiện nó mà không có sự thỏa thuận của những người ấy, hoặc làm trái ngược lại ý kiến của những người ấy hay ý kiến của một vài người đã nói.
- Nếu luật đòi hỏi sự tham khảo, thì hành vi sẽ vô hiệu khi Bề trên không bàn hỏi họ. Tuy rằng Bề trên không buộc theo ý kiến họ cho dù họ nhất trí, nhưng ngài không nên làm trái ý kiến của họ, nhất là khi họ đã phát biểu cách nhất trí, nếu không xét thấy cách khôn ngoan rằng có một lý do mạnh hơn để làm ngược lại.
Tất cả những người mà luật đòi có sự thỏa thuận hay tham khảo ý kiến đều có nghĩa vụ phải bày tỏ ý kiến của mình cách thành thực. Nếu vấn đề quan trọng đòi hỏi, họ bó buộc phải thận trọng giữ bí mật; và Bề trên có thể cưỡng bách họ sự bó buộc này.”. (Ðiều 127)
* (Ðiều 166): Người chủ tọa tập đoàn hay nhóm phải triệu tập tất cả những người thuộc về tập đoàn hay nhóm; khi sự triệu tập có tính cách cá nhân thì, để được hữu hiệu, phải thực hiện tại cư sở, bán cư sở hay nơi cư trú của họ.
Nếu ai phải được triệu tập mà bị bỏ sót và do đó vắng mặt, thì sự bầu cử vẫn hữu hiệu; tuy nhiên theo lời yêu cầu của đương sự, sau khi đã kiểm chứng sự bỏ sót và vắng mặt, thì sự bầu cử, dù đã được nhà chức trách có thẩm quyền phê chuẩn, cần phải bị hủy bỏ, miễn là phải rõ ràng theo pháp lý là sự thượng cầu được chuyển đạt ít là trong vòng ba ngày tính từ lúc biết tin có sự bầu cử.
Tuy nhiên nếu một phần ba số cử tri bị bỏ sót, thì sự bầu cử đương nhiên vô hiệu, trừ khi tất cả những người bị bỏ sót đã thực sự tham dự.
