Con giữ đạo được mấy mươi năm nay. Xưa rầy thấy chuyện đạo đâu dô đó. Ở bên nhà, trước là cha sau lại là con. Ở họ đạo, cha nói gì con nghe theo, cho nên họ đạo an lành. Qua bên này, lòng người thay đổi, con thấy đạo càng ngày càng khó quá, cha.Cha cố thì không có nhà thờ, phải đi ở đợ nhà thờ tây. Khi vui vẻ thì lễ êm, lúc lộn xộn thì - ui thôi - chuyện đậu xe đậu cộ, chuyện giờ lễ giờ lạy lộn xộn hết trôi.
Rồi lại thêm cái chuyện ông câu ông biện ở bên này cũng không có tuốt, mà chỉ có ông chủ tịch chủ tiếc gì đó. Bộ mấy ổng cũng có quyền lên toà giảng nữa sao ? Mà con thấy Chủ nhật mấy ổng bò cả lên trên toà nói với con chiên. Chớ bộ đạo bên đây vậy sao ? Hồi con ở nhà, thấy đàn bà con gái không được léng phéng trên cung Thánh. Cả ông câu ông biện cũng không được luôn. Chỉ có cha mới được. Bên đây sao ai cũng lên trển đó được vậy cha ?Xin cha cho con biết ai có quyền lên toà giảng như cha, chớ bộ Hội Thánh cho phép đàn bà con gái õng ẹo trên toà giảng luôn hay sao cha ?
Con có thắc mắc nhờ nhà báo chuyển, xin cha giải đáp. Cám ơn cha nhiều.
New South Wales
***************
Thưa ông N.V.H.
Thú thật với “ông” khi trả lời một lá thư thắc mắc mà mình không biết rõ tên và thuộc về giới nào (nam hay nữ), tôi cảm thấy khó khăn. Tôi tạm gọi là “ông” vì lời lẽ trong thư theo tôi nghĩ (!?) có vẻ “kỳ thị phái nư” một chút và “tôi giữ đạo mấy mươi năm nay” chứng tỏ ông thuộc giới trung niên. Nếu trả lời thật đầy đủ và rõ ràng, câu trả lời sẽ khá dài mà cột báo chỉ có giới hạn, nên tạm chia sẻ với ông như sau:
"Cộng Đồng Công giáo Việt Nam hải ngoại" có thể được tạm chia làm hai giai đoạn: giai đoạn một là thời kỳ còn ở Việt Nam, giai đoạn hai là thời kỳ lưu vong tại hải ngoại (Úc, Mỹ, Pháp v.v...).
Luật lệ sinh-hoạt, nhất là về Phụng vụ lại cũng có thể chia làm hai giai đoạn: giai đoạn một là thời kỳ trước công Đồng Chung Vaticano thứ hai (1960-1964) và giai đoạn hai là thời kỳ sau Công đồng này, đặc biệt là sau năm 1983 khi Bộ Giáo Luật mới được ban-hành (25-1-1983) và có hiệu lực (27-11-1983).
A - Về việc phụ nữ “léng phéng” trên cung thánh.
#/ Trước Công Đồng Vaticano thứ hai, Ở Việt Nam, Giáo Hội Công Giáo bị ảnh hưởng nhiều từ các linh mục truyền giáo Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp ....
Một trong những nét đặc thù tại các xứ truyền giáo là sự phân biệt nam nữ trong sinh hoạt phụng vụ. Điều này thể hiện trong sinh hoạt hằng ngày tại nhà xứ và nhà thờ: tại nhà xứ, phụ nữ không được “léng phéng” một mình đến gặp Cha Sở và nếu có chuyện thật cần thì hoặc phải đi chung với người khác, hoặc nếu không có người khác thì phải đứng cách xa Cha vài thước tây với nguyên tắc phải thưa thốt ngắn gọn rõ ràng và đứng đắn; còn trong nhà thờ thì ôi thôi, khỏi nói: đừng có hòng léng phéng trên gian cung thánh.
Ở Tây Phương, theo phong tục tập quán cũng như c Cantorách sống có vẻ bớt hơn, nhưng tệ nạn phân biệt nam nữ trong sinh hoạt tôn giáo cũng không phải là không có. Tuy nhiên về phương diện hình thức, không đến nỗi tệ hại như tại Việt Nam.
#/ Sau Công Đồng Vaticano thứ hai. Trong phần chú giải Luật Phụng Vụ được gọi là “Hướng dẫn tổng quát cho việc cử Hành Thánh Thể theo nghi-thức Roma (General Instruction of The Roman Missal ), về phần những người phụ lễ khác, ngoài các linh mục gồm có: Thày Phó tế (Deacon ), Thày Phụ Phó tế (Acolyte ), Thày Đọc sách (Lector ), Người xướng ca (Cantor), Người Kiệu sách (Missal's carrier), Người kiệu nến, kiệu bánh, kiệu rượu, nước hay bình hương và hương trầm ...(66).
“Những Hướng dẫn..” còn giải thích rõ ràng rằng: giáo dân cũng đừng từ chối, vui vẻ phục vụ dân Chúa mỗi khi được yêu cầu cửhành một chức vụ đặc biệt nào trong khi cử hành Thánh Lễ (62). Vấn đề nam nữ, “Những Hướng dẫn ...” ghi như sau: khi không có người nam nào có khả năng làm nhiệm vụ Xướng ca thì Hội Đồng Giám Mục có thể cho phép người phụ nữ, đứng ngoài cung thánh, đọc các bài đọc hay xướng đáp, trừ bài Phúc Âm (66).
Sau đó, tại mục 70 có ghi thêm: Nam giáo dân có thể thực hiện tất cả các phần vụ ghi nơi phần 66, trừ các phần vụ thuộc về Thày Phụ Phó tế, Phó tế. Những việc làm ngoài cung thánh cũng có thể giao cho người phụ nữ, tùy sự xét định khôn ngoan của vị Giám Quản Thánh đường.
Như thế đã quá rõ ràng, nếu cần biết thêm nữa về sinh hoạt phụng vụ tại một nhà thờ nào đó, xin ông liên lạc trực tiếp với vị giám quản thánh đường (Cha Sở của nhà thờ).
BVề việc “ở đợ” nhà thờ tây và ông câu, ông biện. Giáo Luật điều 383 qui định rằng: các Giám Mục trong khi thi hành chức vụ chủ chăn, hãy tỏ ra ân cần với hết mọi tín hữu đã được trao phó, bất cứ thuộc tuổi, điều kiện hoặc quốc tịch nào.... và điều luật 568 còn thêm ...”đối với những người di cư, lưu vong, tị nạn, du mục, thì tùy mức độ có thể, nên đặt các tuyên úy để giúp họ..” Như thế, người tị nạn Việt Nam chúng ta cũng được lưu ý nhắc nhở trong Bộ Giáo Luật: có linh-mục Tuyên Úy chăm sóc. Nhưng về việc nhà thờ thì như chúng ta thấy đây là một vấn đề phức tạp: phải “ghé” vào một nhà thờ xứ nào đó để cùng nhau dâng lễ, cử hành phụng vụ.... Những khó khăn về sinh hoạt tất nhiên phải có, không thể tránh được như chuyện giờ giấc hay đậu xe v.v....
Theo ông, thì ông viết rằng: “Cha cố thì không có nhà thờ”... Xin thưa rằng nhà thờ là do Giáo Xứ, Cộng Đoàn xây dựng và tu bổ, Cha cố chỉ là người điều hành về vấn đề hành chánh, mục vụ và phụng vụ mà thôi. Do đó, nếu muốn có nhà thờ riêng thì chính các tín hữu phải nỗ lực hỗ trợ và xây dựng. Khi có một nơi riêng rẽ rồi, một vài vấn đề có thể tránh được.
Vấn đề ông Câu, ông Biện cũng thế, mỗi nơi tùy theo phong tục tập quán mà tổ chức theo hướng dẫn của luật chung (Luật Giáo Hội ) và luật riêng (Luật của Hội Đồng Giám Mục ). Có lẽ tại nơi ông ở, chỉ gọi là ông Chủ tịch chứ không gọi là ông Câu, ông Biện vì “từ”Chủ tịch dịch ra tiếng Anh được (President hay Chairman ), còn “từ”ông Câu, ông Biện thì chắc là phải đầu hàng, còn nếu liều mạng thì dịch là Mr Câu, Mr Biện .. nghe nó loạc choạc quá. Còn chuyện Mr Câu, Mr Biện lên toà giảng, xin ông liên lạc với Cha Sở địa phương để được giải thích thêm. Chúc ông bình tĩnh và an lành.
