Tình cờ con đến chơi một gia đình công giáo, con đọc thấy Cha giải thích pháp luật về Hôn phối. Con xin Cha vui lòng giải đáp cho trường hợp của con như sau:
Con không có đạo, con lấy vợ có đạo có phép chuẩn có một con. Con rất thương vợ con, thình lình vợ con bỏ con, ly dị ở tòa án và đi làm vợ một người khác, khi lấy vợ người công giáo con tin tưởng rằng họ không bao giờ được ly dị mà lấy chồng khác, nay tại sao vợ con lại ly dị con lấy chồng khác!? Con rất đau khổ!
Bây giờ con luôn muốn vợ con về với con vì con vẫn thương vợ và thương con, con chưa có ý định cưới vợ khác và con muốn theo đạo công giáo. Có vài người nói với con rằng anh theo đạo thì sau này anh không được cưới vợ khác vì anh còn ràng buộc hôn phối với vợ anh, con không biết tại sao bên đạo lại khó khăn như vậy nên con xin cha trả lời cho con:
Con ngoại đạo con cưới vợ có đạo, con bỏ vợ con lấy vợ khác không có đạo (ly dị vợ có đạo) có trở ngại gì không?
Người vợ có đạo của con trước có được đi lấy chồng có đạo hoặc không có đạo không?
Con bây giờ học đạo con có được cưới vợ không có đạo mà xin phép chuẩn hoặc cưới vợ có đạo với phép hôn phối được không?
Xin Cha vui lòng trả lời gấp cho con vì con đang muốn học đạo để tìm nguồn an ủi tinh thần nhưng con nghe nói là học đạo rửa tội rồi thì không được cưới vợ có đạo hoặc không có đạo nên con không dám đi học đạo. Và nếu con học đạo rửa tội rồi thì con phải làm gì để được cưới vợ khác.
Xin chân thành cảm ơn Cha. Xin Thiên Chúa phù hộ cho Cha.
Nguyễn Văn, Sydney
***************
Thăm anh Văn,
Đọc xong thư anh, tôi nghĩ rằng anh đã có được vài người chung quanh am tường về luật đạo chia sẻ với anh, và họ đã chia sẻ đúng. Trước tiên, tôi xin được cùng anh “nhất trí” về một vài từ ngữ sẽ dùng trong lãnh vực này:
Hôn phối cử hành trong nhà thờ với phép chuẩn khác đạo (một người đã rửa tội và một người chưa rửa tội) không phải là Bí tích, vì theo thần học và giáo luật công giáo, Bí tích hôn phối chỉ được cử hành giữa hai người đã rửa tội (giáo luật điều 1055,2).
Từ ngữ “ly dị” hiểu theo nghĩa về phần đời mà thôi, không có “ly dị” trong giáo Hội Công Giáo. Từ ngữ ly dị anh dùng trong thư ở đây hiểu rằng một người bỏ rơi chồng hay bỏ rơi vợ họ sau khi đã thực hiện hôn phối trong nhà thờ. Giáo hội không chấp nhận cả hai loại ly dị này, dù về phần đời hay phần đạo. Do đó, một người đã thực hiện hôn phối trong nhà thờ, nay bỏ rơi người phối ngẫu của mình vì bất cứ lý do gì, người ấy không được phép thực hiện hôn phối một lần khác nữa trong nhà thờ. Họ có “lấy” vợ hay chồng khác chăng, thì đó chỉ là việc ráp nối nam nữ, sống chung với nhau qua cái nhìn của Giáo Hội. Người Công giáo Việt Nam thường gọi những trường hợp này là những trường hợp “rối hôn phối”. Đã cùng hiểu như trên, tôi xin trả lời anh như sau:
Giáo Hội Công giáo không chấp nhận ly dị, việc vợ của anh bỏ rơi anh, ly dị ở tòa án dân sự là một việc làm đi ngược lại giáo huấn và luật lệ của Giáo Hội. Do đó, việc chị ta lấy chồng khác và sống với người ấy, nhìn theo nhãn quan công giáo là một trường hợp “rối hôn phối”. Một người trong trường hợp rối như thế, theo luật, không được lãnh nhận hay thi hành các Bí tích. Họ chỉ được thật sự nhận lại thông hiệp với Giáo Hội qua các Bí tích nếu họ thừ bỏ con đường “rối”.
Câu hỏi này của anh sẽ đặt ra hai trường hợp:
*. Nếu anh theo đạo và lãnh nhận Bí tích rửa tội: Ngay khi anh lãnh nhận Bí tích rửa tội, hôn phối của anh đã cử hành tự động biến thành Bí tích (ipso facto )
*. Nếu anh không theo đạo thì hôn phối của anh với vợ anh là giao ước hôn phối mà thôi. Tuy nhiên, các yếu tố như trung thành, chung thủy, đơn hôn và vĩnh hôn vẫn phải được duy trì.
Nếu anh không theo đạo, bỏ vợ, lập gia đình với người không có đạo công giáo thì anh không bị trở ngại gì theo Giáo luật. Vì luật của Giáo hội chỉ áp dụng cho những người đã rửa tội. Đàng này, cả anh và vợ mới của anh hai người không phải là người công giáo.
Người vợ cũ (có hôn phối với anh) dù đã ly dị về dân sự, sẽ không được thực hiện hôn phối một lần nữa trong nhà thờ. Dù là chị ấy lấy người có đạo công giáo hay không có đạo công giáo.
Nếu anh rửa tội theo đạo Công giáo (như trả lời ở phần * trên). Vì là người công giáo, anh sẽ bị Giáo luật ràng buộc, có nghĩa là anh sẽ không được thực hiện hôn phối lần thứ hai trong nhà thờ, dù là với người có đạo hay không. Trừ khi Tòa Án Hôn Phối của Giáo Hội, sau khi điều tra cẩn thận, đã tuyên bố vô hiệu hôn phối lần thứ nhất anh cử hành.
Nếu anh thực sự cảm thấy đạo Công giáo là nguồn an ủi tinh thần trong những lúc bị chao đảo, theo tôi, anh đã và đang trên con đường hành trình hướng về đức tin. Phần kế tiếp là nếu anh rửa tội theo đạo (để tìm nguồn bình an tâm hồn) nhưng sau đó, vì không có cơ hội để sống lại cuộc sống gia đình với người vợ trước, và vì không thể sống một mình được, anh nên liên hệ với Tòa Án Hôn Phối Công giáo để xin Tòa án điều tra về hôn phối anh đã thực hiện trong nhà thờ.
Thân chúc anh nhiều may mắn và ơn Chúa trong Mùc Phục sinh.
