Skip to content. Skip to navigation
Personal tools
You are here: Home Sách đã xuất bản Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng Phần III: Các chức vụ trong Giáo Hội (5 tiểu mục, 19-23)
Sections
You are here: Home Sách đã xuất bản Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng Phần III: Các chức vụ trong Giáo Hội (5 tiểu mục, 19-23)
Document Actions

Cẩm Nang Giáo Luật Thực Dụng

Phần III: Các chức vụ trong Giáo Hội (5 tiểu mục, 19-23)

 Các chức vụ trong Giáo Hội được gọi tắt là Giáo Vụ.

 "Giáo vụ là bất cứ nhiệm vụ nào được thiết lập cách bền vững do lệnh của Thiên Chúa hay của Giáo Hội để theo đuổi một mục tiêu thiêng liêng. Các nghĩa vụ và quyền lợi riêng của từng giáo vụ được xác định theo Luật đã thiết lập giáo vụ ấy, hoặc do nghị định của nhà chức trách có thẩm quyền thiết lập và đồng thời giao phó chức vụ.". (Can.145).

 

 19.- CHỈ ĐỊNH CHỨC VỤ.

 "Một chức vụ không thể được thủ đắc cách hữu hiệu nếu không qua sự chỉ định theo Giáo Luật.". (Can.146).

 A.- Ai có thẩm quyền chỉ định Giáo vụ?

 "Sự chỉ định giáo vụ thuộc thẩm quyền của nhà chức trách nào có phận sự thiết lập, canh tân và bãi bỏ nó, trừ khi Luật ấn định cách khác.". (Can.148).

 Có nhiều cách chỉ định chức vụ trong Giáo Hội: (xem c.147)

 - Bằng cách nhà chức trách tự ý trao phó nhiệm vụ. 

 - Bằng cách nhà chức trách bổ nhiệm vào chức vụ nếu trước đó đã có sự đề cử. 

 - Bằng cách nhà chức trách phê chuẩn nếu trước đó đã được bầu cử hay thỉnh nguyện. 

 - Bằng sự ưng thuận của người được đắc cử, nếu cuộc bầu cử không cần được phê chuẩn.

 B.- Những điều kiện để được chỉ định giáo vụ:

 "Để có thể được tiến cử vào một giáo vụ, cần phải hiệp thông với Giáo Hội và đủ khả năng, nghĩa là Hội đủ các đức tính mà Luật phổ quát, địa phương hoặc Luật thành lập đòi hỏi cho chức vụ ấy.

 Sự chỉ định một giáo vụ cho một người thiếu các đức tính đòi hỏi chỉ trở nên vô hiệu khi nào các đức tính ấy được Luật phổ quát hay Luật địa phương hay Luật thành lập minh thị yêu sách để sự chỉ định được hữu hiệu; nếu không, sự chỉ định vẫn có giá trị, nhưng có thể bị bãi tiêu do một nghị định của nhà chức trách có thẩm quyền hay do một án văn của tòa án hành chánh.

Sự chỉ định chức vụ do việc mại thánh đương nhiên vô giá trị.". (Can.149)

 Một chức vụ có kèm theo việc coi sóc các linh hồn sẽ không thể trao phó cách hữu hiệu cho một người không phải là tư tế. (xem c.150).

 Cũng không được trao phó cho một người nhiều chức vụ bất khả kiêm nhiệm, nghĩa là các chức vụ khác nhau không thể thi hành cùng một lúc do cùng một người. (xem c.152).

 Không được chỉ định cho ai vào một chức vụ đang có người phụ trách. Nếu cứ chỉ định, thì sự chỉ định sẽ vô hiệu, dù sau đó chức vụ trở nên khuyết vị, sự chỉ định cũng vẫn là vô hiệu.

 Nếu chức vụ được chỉ định có hạn kỳ, thì sáu tháng trước ngày mãn hạn, nhà chức trách có thẩm quyền có quyền chỉ định, nhưng sự chỉ định chỉ có hiệu lực kể từ ngày mãn hạn. (xem c.153)

 Việc chỉ định bất cứ chức vụ nào trong Giáo Hội cũng phải làm bằng giấy tờ.". (Can.156).

 "Sự hứa hẹn một chức vụ, dù bởi bất cứ người nào sẽ không sinh hiệu lực pháp lý nào cả.". (Can.153,3)

 C.- Sự mất Giáo Vụ (chấm dứt Giáo vụ):

 "Một giáo vụ bị mất vì đã mãn thời hạn đã định, hoặc vì đã đến tuổi luật định, hoặc vì từ chức, bị thuyên chuyển, bãi chức hay truất chức.

  Giáo vụ không bị mất khi nhà chức trách đã trao phó giáo vụ mãn nhiệm vì bất cứ lý do gì, trừ khi luật minh thị cách khác.

  Một khi việc mất giáo vụ đã có hiệu lực, thì phải thông báo hết sức mau chóng cho tất cả những ai có quyền lợi trong việc chỉ định chức vụ.". (Can.184)

 "Việc mất chức vì mãn thời hạn hay vì đến tuổi chỉ có hiệu lực từ lúc nhận được thông báo bằng giấy tờ do nhà chức trách có thẩm quyền.". (Can.186)

 Thí dụ luật ấn định rằng tuổi về hưu của một Cha sở là 75 (xem c.538,3); Khi một Cha sở đến tuổi 75, Cha sở ấy không được tự động chấm dứt Giáo vụ mình đang trách nhiệm, cho đến khi nhận được thông báo chính thức bằng giấy tờ do nhà chức trách có thẩm quyền liên hệ đến việc chấm dứt Giáo vụ của Cha sở ấy.

 

 20.-SỰ TỪ CHỨC

 Từ chức là xin thôi, không tiếp tục trách nhiệm về một Giáo vụ đang có, (trách nhiệm này đã nhận khi được Bề trên giao phó trước đó). Không thể từ chức một Giáo vụ nào nếu trước đó đã không được nhà chức trách có thẩm quyền chỉ định hay giao phó.

 "Bất cứ ai làm chủ được phán đoán của mình đều có thể khước từ giáo vụ khi có lý do chính đáng.". (Can.187)

 "Sự từ chức vì sợ hãi trầm trọng được gây ra cách bất công, vì lường gạt hay lầm lẫn về thực chất hay vì mại thánh, sẽ vô hiệu do chính luật.". (Can.188)

 "Để được hữu hiệu, sự từ chức, dù có cần được chấp nhận hay không, phải được đệ lên nhà chức trách có thẩm quyền chỉ định chức vụ, bằng giấy tờ hay bằng miệng trước mặt hai nhân chứng.

 Nhà chức trách không nên chấp thuận một sự từ chức không dựa trên lý do chính đáng và tương hợp. 

 Nếu sự từ chức cần được chấp thuận, thì nó không có hiệu lực khi không được chấp thuận trong vũng ba tháng. Còn nếu sự từ chức không cần được chấp thuận, thì nó có hiệu lực kể từ lúc người từ chức thông báo ý định theo qui tắc Luật định. 

 Bao lâu sự từ chức chưa có hiệu lực, người từ chức có thể rút lại sự từ chức. Khi đã có hiệu lực rồi, thì không thể rút lại được nữa, nhưng người từ chức có thể thủ đắc chức vụ do một danh nghĩa khác.(Can.189).

 

 21.- SỰ THUYÊN CHUYỂN.

 Theo Giáo Luật, thuyên chuyển là việc thay đổi Giáo vụ của một người, được ấn định do nhà chức trách có thẩm quyền.

 "Sự thuyên chuyển chỉ có thể thực hiện do người có quyền chỉ định các chức vụ bị mất và đồng thời có quyền chỉ định chức vụ sắp được ủy thác.

 Nếu sự thuyên chuyển trái với ý muốn của người đang giữ chức vụ thì cần phải có nguyên nhân trầm trọng; và đương sự có quyền trình bày các lý do nghịch lại; ngoài ra cũng phải tuân giữ các thủ tục luật định. 

 Để sự thuyên chuyển có hiệu lực, cần phải thông đạt bằng giấy tờ.".  (Can.190).

 "Trong trường hợp thuyên chuyển, chức vụ cũ trở nên khuyết vị do việc chấp hữu chức vụ mới chiếu theo Giáo luật, trừ khi luật đã dự trù hay nhà chức trách có thẩm quyền đã qui định cách khác.

 Người bị thuyên chuyển vẫn hưởng thù lao tương ứng với chức vụ cũ, cho đến khi chấp hữu chức vụ mới theo Giáo luật.". (Can.191).

 

 22.- BÃI CHỨC.

 Tự điển Việt Nam của Lê văn Đức và Lê ngọc Trụ; (Khai Trí ấn hành 1970) định nghĩa Bãi chức có nghĩa là cách chức không cho làm việc nữa vì phạm lỗi nặng; trong khi từ  "amotio"  trong Giáo luật chỉ có nghĩa là thu hồi lại chức vụ đã giao phó, khác với "Truất chức" (privatione)  sẽ đề cập đến trong số 23.

 Một người có thể bị bãi chức hoặc do nghị định của nhà chức trách có thẩm quyền ban hành hợp lệ, dĩ nhiên là phải bảo toàn các quyền lợi đã thủ đắc do khế ước nếu có, hoặc do chính luật pháp chiếu theo qui tắc của điều 194 (xem c.192; c.194).

 "Không được bãi chức một người đã được trao chức vụ với thời hạn vô định nếu không có lý do trầm trọng, và phải giữ thủ tục luật định.

 Điều kiện trên đây cũng áp dụng cho việc bãi chức một người được trao chức vụ với thời gian có hạn định, song chưa mãn nhiệm kỳ, trừ trường hợp đã được đề cập đến nơi điều 624,3. (xem c.624).

  Khi một chức vụ được trao cho một người chiếu theo qui định pháp luật, với thời hạn để tùy nhiệm ý của nhà chức trách, thì nhà chức trách có thẩm quyền có thể bãi chức khi xét thấy có lý do chính đáng. 

 "Để nghị định bãi chức phát sinh hiệu lực, cần phải thông đạt bằng giấy tờ.". Can.193,4).

 "Những người sau đây bị bãi chức do chính luật pháp:

 1. Người bị trục xuất khỏi hàng giáo sĩ; 

 2. Người đã công khai lìa bỏ đức tin Công Giáo hay lìa bỏ sự hiệp thông với Giáo Hội;

 3. Giáo sĩ mưu toan kết hôn dù chỉ là kết hôn ngoài đời.

 Sự bãi chức nói ở số 2 và 3 trên đây chỉ có thể thúc bách nếu rõ ràng đã có sự tuyên bố của nhà chức trách có thẩm quyền.". (Can.194)

 "Khi người nào bị bãi chức không phải do luật pháp nhưng do nghị định của nhà chức trách có thẩm quyền, và đương sự sống nhờ vào chức vụ ấy; thì chính nhà chức trách phải lo liệu trợ cấp cho người ấy trong thời gian thích hợp, trừ khi đã dự liệu cách khác.". (Can.195).

 

 23.- TRUẤT CHỨC.

 "Sự truất chức như một hình phạt dành cho tội phạm, chỉ có thể thực hiện theo qui tắc luật định.

 Việc truất chức chỉ sinh hiệu lực chiếu theo các qui tắc của các điều hình luật.". (Can.196).

by frjoe — last modified 2007-01-19 20:48

This site provided with the assistance of the Davis Community Network.